Sirkü 2128 Yurt dışından döviz olarak ödenen ücret geliri
Uzaktan çalışma modellerinin yaygınlaşmasıyla birlikte Türkiye’de yerleşik kişiler yurt dışındaki işverenlere bağlı ücretli olarak çalışabilmektedir. Dolayısıyla, yabancı işverenden döviz olarak alınan ücretin GVK nun 23/14-a maddesi gereğince gelir vergisinden istisna olup olmadığı en çok merak edilen konulardan biridir.
Konuya ilişkin somut bir olayda,
TC vatandaşı gerçek bir kişi Kanuni ve iş merkezi ABD’de bulunan dar mükellefiyete tabi bir kuruluşta web tabanlı eğitim için Türkiye’den destek için ücretli olarak çalışmaktadır. Kişinin ücreti döviz cinsinden yurt dışındaki banka hesabına yatırılmaktadır. Kişi yurt dışından ödenen ücretinin gelir vergisinden istisna olup olmadığı hususunda GİB den görüş talep etmiştir. GİB İstanbul Defterdarlığının 15.12.2022 tarih ve 62030549-120[23-2020/1447]-1487541 sayılı cevabi özelgesinde;
GVK nun “Ücretin tarifi” başlıklı 61 inci maddesi ile ücretin, tanımın yapıldığı,
Aynı Kanunun 23 üncü maddesinin birinci fıkrasının (14/a) bendine göre, kanuni ve iş merkezi Türkiye’de bulunmayan dar mükellefiyete tabi işverenlerin yanında çalışan hizmet erbabına, işverenin Türkiye dışında elde ettiği kazançları üzerinden döviz olarak ödediği ücretlerin gelir vergisinden istisna olduğu,
147 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinin “Kanuni ve İş Merkezi Türkiye’de Olmayan Dar Mükellefiyete Tabi İşverenlerce Hizmet Erbabına Döviz Olarak Ödenen Ücretler” başlıklı (1/c) bölümünde;
“…
İstisna hükmünün uygulanmasında, aşağıdaki hususlara dikkat edilecektir.
– İşveren sıfatıyla ücret ödemesinde bulunan kurumların, Türkiye’de herhangi bir kanuni merkezinin veya iş merkezinin bulunmaması gerekir. Türkiye’de kanuni ve iş merkezi olmayan kurumların ise tam mükellef oldukları devlette hangi statüyü taşıdıkları, tüzel kişiliklerinin bulunup bulunmadığı herhangi bir iktisadi işletmelerinin varlığı ya da yokluğu önem taşımayacaktır.
– Türkiye’de hizmet arzeden gerçek kişinin işveren sıfatıyla bağlı olduğu dar mükellef kurum, söz konusu kişiye döviz olarak ödediği ücretleri, doğrudan doğruya yurt dışında elde ettiği gelirinden ayırıp vermeli, hiç bir zaman için Türkiye’de elde ettiği kazanç ile ilgilendirmemelidir. Bu çerçevede hizmet erbabının Türkiye’de tam mükellef veya dar mükellef statüsünü taşıması hiçbir önem taşımayacaktır. Ödeme, yurt dışında elde edilen gelir üzerinden yapılacağı için, Türkiye’deki faaliyetler nedeniyle bu ücretler Gelir Vergisi Kanununun 40 ıncı maddesi hükmüne göre gider olarak dikkate alınmayacaktır.
…”
Açıklamalarına yer verilmiştir.
Buna göre, kanunî ve iş merkezi Türkiye’de bulunmayan dar mükellefiyete tâbi kurumların bünyesinde çalışan hizmet erbabına ödenen ücretlere istisna uygulanabilmesi için;
1- Türkiye’de hizmet arzeden gerçek kişinin bağlı olduğu işverenin dar mükellef kurum olması, bu kurumun da Türkiye’de hiçbir şekilde kazanç elde edecek şekilde faaliyette bulunmaması,
2- Dar mükellef kurumda çalışan kişinin hizmet erbabı ve yapılan ödemenin de ücret niteliğinde olması,
3- Dar mükellef kurumun Türkiye’deki personeline yapılacak ödemenin bu kurumun yurtdışı kazançlarından karşılanması,
4- Ücretin döviz olarak ödenmesi,
5- Ödenen ücretin dar mükellef kurumun Türkiye’deki hesaplarına gider olarak kaydedilmemesi
şartlarının bir arada taşıması gerekmektedir.
“ Bu hüküm ve açıklamalara göre, ABD’de mukim işvereniniz tarafından kurulan web tabanlı eğitim hizmeti kapsamında, adı geçen firma ile aranızda düzenlenen hizmet sözleşmesine istinaden internet üzerinden verdiğiniz hizmetler karşılığında tarafınıza yapılan ödemelerin, ücret olarak değerlendirilmesi gerekmekte olup dar mükellef kapsamındaki işvereninizin ücretlerinizi döviz olarak ödemesi ve ülkemizde gelir getirici bir faaliyetinin bulunmaması ile öngörülen diğer şartların sağlanması halinde, söz konusu ücret ödemelerinin Gelir Vergisi Kanununun 23 üncü maddesinin birinci fıkrasının (14/a) bendi kapsamında gelir vergisinden istisna edilmesi mümkün bulunmaktadır.”
Şeklindedir.
———————————-
Hatırlatma:
Sirkülerimiz bilgilendirme amaçlı olup belirli bir konu hakkında genel çerçevede bilgi vermek amacını taşıdığından içerikten kaynaklanan veya içeriğe ilişkin ortaya çıkan sonuçlardan dolayı herhangi bir sorumluluk iddiasında bulunulamaz.
Bu sirkümüzde yer verilen bilgiler yazının tarihi itibarıyla geçerli olup, yazı tarihinden sonra gerçekleşebilecek yasal değişiklikler, gelişecek uygulamalar ve yargı kararları ileride farklı düzenlemeleri ve değerlendirmeleri gerektirebilmektedir.
Bu nedenle konular ile ilgili karar vermeden önce profesyonel bir danışmandan görüş ve destek alınması tavsiye olunur.