Sirkü 2107 Sermaye artırımın vergisel boyutu
Sermaye artırımı bir şirketin bilançosundaki öz kaynaklarını güçlendirmek amacıyla mevcut sermaye tutarını artırması işlemidir.
Sermaye artırımı Genellikle şirketlerin büyüme, yeni yatırımlar yapma, finansal borçları azaltma veya yüksek enflasyon karşısında mali yapıyı koruma hedefleriyle, Dış kaynaktan nakit girişi sağlayarak (bedelli) veya iç kaynakları kullanarak (bedelsiz) gerçekleştirilir.
Dış kaynaktan sermaye artırımı Şirketin mevcut veya yeni ortaklardan nakit karşılığı hisse senedi almalarını isteyerek öz kaynaklarını artırmasıdır.
İç kaynaktan sermaye artırımı Şirketin iç kaynaklarını (kar yedekleri, yeniden değerleme değer artışları vb.) kullanarak hisse senedi sayısını artırmasıdır.
Dış Kaynaktan sermaye (Bedelli) artırımı;
-Şirket kasasına nakit para veya bilançosuna ayni değerler (gayrimenkul, makine vb.) girmesini sağlar,
-Şirketin ödenmiş sermayesi ve toplam öz sermayesini artırır.
-Genellikle yeni hisseler çıkarılır, hisse senedi fiyatlarında ve şirketin piyasa değerinde değişimler görülebilir.
-Genellikle Büyüme, yeni yatırımlar, teknolojik yenilenme, borçların ödenmesi veya şirketin borca batık (teknik iflas) durumdan kurtarılması amacıyla yapılır.
Kurumlar Vergisi Kanununun 10/ı maddesi gereği,
Finans, bankacılık ve sigortacılık sektörlerinde faaliyet gösteren kurumlar ile kamu iktisadi teşebbüsleri hariç olmak üzere,
Sermaye şirketlerinin ilgili hesap dönemi içinde, ticaret siciline tescil edilmiş olan ödenmiş veya çıkarılmış sermaye tutarlarındaki nakdi sermaye artışları
veya
Yeni kurulan sermaye şirketlerinde ödenmiş sermayenin nakit olarak karşılanan kısmı üzerinden
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından indirimden yararlanılan yıl için en son açıklanan bankalarca açılan TL cinsinden ticari kredilere uygulanan ağırlıklı yıllık ortalama faiz oranı dikkate alınarak, ilgili hesap döneminin sonuna kadar hesaplanan tutarın %50’sinin,
Kurumlar vergisi matrahının tespitinde kurumlar vergisi beyannamesi üzerinde ayrıca gösterilmek şartıyla, kurum kazancından indirim konusu yapılabileceği hüküm altına alınmıştır.
Diğer taraftan, nakdi sermaye artışlarının yurt dışından getirilen nakitle karşılanan kısmı için söz konusu indirim oranı %75 olarak uygulanacaktır.
Sermaye artırımı nedeniyle düzenlenen sermaye taahhütnameleri, 2026 yılı itibarıyla binde 9,48 (%0,948) oranında damga vergisine tabidir.
Artırılan sermayenin on binde 4’ü(%0,04) oranında Rekabet Kurumu payı, tescil işlemi sırasında ödenir.
Anonim şirketler (250.000 TL) ve limitet şirketler (50.000 TL) için asgari sermaye tutarlarına 31 Aralık 2026’ya kadar ulaşılması gerekmektedir.
İç Kaynaktan sermaye artırımı
– Ortaklardan ek para talep edilmez,
– Şirket bünyesindeki fonlar sermayeye eklenir.
– Toplam özkaynak miktarı değişmez; sadece özkaynak kalemleri arasındaki yer değişimi (yedeklerden sermayeye) gerçekleşir.
Vergisel sonuçları açısından dikkatle yapılması gereken bir işlemdir. Çünkü bilançoda yer alan bazı fonların sermayeye eklenmesi vergi stopajını gerektirmektedir
Vergi mevzuatında temel kural olarak Gelir Vergisi Kanunu’nun 94. maddesi uyarınca, kârın sermayeye eklenmesi ‘kâr dağıtımı’ sayılmamakta ve bu işlem üzerinden gelir vergisi stopajı yapılmamaktadır.
Aşağıdaki tabloda iç kaynaklardan yapılan sermaye artırımının vergisel boyutu gösterilmiştir.
| Hesap | Sermayeye eklendiğinde | |
| Kurumlar vergisi yok | GV Stopajı | |
| 502 Sermaye Düzeltmesi Olumlu Farkları | Yok | Yok |
| 520 Hisse Senedi İhraç Primleri (Emisyon Primleri) | Genel olarak yok | Yok |
| 522 Maddi Duran Varlık Yeniden Değerleme Artışları | Yok | Yok |
| 540 Yasal Yedekler | Yok | Yok |
| 541 Statü Yedekleri | Yok | Yok |
| 542 Olağanüstü Yedekler | Yok | Yok |
| 549 Özel fonlar | Kaynağına göre | Genellikle yok |
| 570 Geçmiş Yıl Karları | Yok | Yok |
| 590 Dönem net karı | Var | Yok |
Her özkaynak kalemi otomatik olarak sermayeye eklenemez. Hesabın özkaynak grubunda yer alması yeterli değildir; ilgili kalemin serbest kullanılabilir olması veya özel mevzuatında sermayeye ilaveye izin verilmiş olması gerekir.
501Ödenmemiş Sermaye, 580 Geçmiş Yıllar Zararları, 591 Dönem Net Zararı, Kısıtlı özel fonlar Sermaye artırımı için doğrudan olumlu iç kaynak değildir:
TTK’nın 457. maddesi gereğince, iç kaynaklardan sermaye artırımı yapılması durumunda, artırımın dayandığı fonların şirket malvarlığı içinde gerçekten mevcut olduğunun tespiti için Serbest Muhasebeci Mali Müşavir (SMMM) veya Yeminli Mali Müşavir (YMM) tarafından düzenlenecek rapor zorunlu bir belgedir.
————————–
Hatırlatma:
Sirkülerimiz bilgilendirme amaçlı olup belirli bir konu hakkında genel çerçevede bilgi vermek amacını taşıdığından içerikten kaynaklanan veya içeriğe ilişkin ortaya çıkan sonuçlardan dolayı herhangi bir sorumluluk iddiasında bulunulamaz.
Bu sirkümüzde yer verilen bilgiler yazının tarihi itibarıyla geçerli olup, yazı tarihinden sonra gerçekleşebilecek yasal değişiklikler, gelişecek uygulamalar ve yargı kararları ileride farklı düzenlemeleri ve değerlendirmeleri gerektirebilmektedir.
Bu nedenle konular ile ilgili karar vermeden önce profesyonel bir danışmandan görüş ve destek alınması tavsiye olunur.