Sirkü 2074 Geçmiş yıl zararlarının mahsubu suretiyle sermaye azaltımı
Bilindiği üzere Kurumlar vergisi mükellefleri geçmiş yıl zararlarının mahsubu suretiyle de sermaye azaltımında bulunabilmektedirler.
Kurumlar vergisi açısından sermaye azaltıma konu edilebilecek sermaye unsurları esas itibarıyla;
a- Sermayeye ilave dışında başka bir hesaba nakledilmesi, işletmeden çekilmesi veya sermaye hesabından başka hesaplara aktarımı kurumlar vergisine ve kar dağıtımına/ana merkeze aktarılan tutara bağlı vergi kesintisine tabi tutulacak öz sermaye kalemleri,
b- Sadece kar dağıtımına/ana merkeze aktarılan tutara bağlı vergi kesintisine tabi tutulacak öz sermaye kalemleri,
c- Başka bir hesaba nakledilmesi veya işletmeden çekilmesi halinde vergilendirilmeyecek olan ayni ve nakdi sermaye
şeklinde üç sınıfta gruplandırılır.
Kurumların öz sermaye kalemlerini sermayeye ekledikleri tarihten itibaren beş tam yıllık süre tamamlanmadan sermaye azaltımı yapmaları durumunda, azaltımın sırasıyla (a), (b) ve (c) bentlerinde yer alan sermaye unsurlarından yapıldığı kabul edilir.
Sermaye azaltımında, öncelikli olarak sermayeye ilave edilen öz sermaye kalemlerinden, sermayeye eklenme tarihi beş tam yıllık süreyi geçmemiş olanların işletmeden çekildiği kabul edilir.
Geçmiş yıl zararlarının mahsubu suretiyle sermaye azaltılması durumunda, bu şekilde azaltıma konu edilen sermaye unsurları yukarıdaki hükümlerine göre tespit edilir ancak vergi kesintisine tabi tutulmaz.
Geçmiş yıl zararları nedeniyle bilançoda oluşan açığın kapatılmasına ilişkin hükümler esas itibarıyla 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 473 ve 475 inci maddelerinde düzenlenmiştir.
Geçmiş yıl zararlarının mahsubu suretiyle sermaye azaltılması durumunda, sermaye azaltımının sermayeye ilave edilen hangi kalemlerden yapıldığı vergilendirme açısından önem arz etmektedir.
Kurumlar Vergisi Kanununun 32/B maddesinde yapılan düzenleme ile kurumların sermayelerini azaltmaları durumunda, hangi sermaye unsurunun ne kadar tutarda azaltılmış kabul edileceği ve azaltılan bu tutarın nasıl vergilendirileceği hususları belirlenmiştir.
Eğer sermaye içinde Enflasyon düzeltme farkları, Yeniden değerleme fonları, Geçmiş yıl kârları, Olağanüstü yedekler gibi fonların sermayeye ilave edilmiş olması ve azaltımda bu kalemlerin çekilmiş sayılması halinde İşlem kâr dağıtımı sayılır ve stopaja tabi tutulur.
Azaltım Ancak geçmiş yıl zararlarının sermayeye mahsup edilmesi işleminde Kanunun 32/B maddesi hükmüne göre ortaklara nakden veya hesaben yapılmış bir ödeme söz konusu olmadığından, bu mahsup işlemi kar payı dağıtımı/ana merkeze aktarılan tutar olarak değerlendirilmez ve azaltıma konu edilen sermaye unsurları üzerinden vergi kesintisi yapılmaz.
Bununla birlikte, geçmiş yıl zararlarının sermaye azaltımı suretiyle mahsubunda, sermayeye eklenen öz sermaye kalemlerinin içerisinde sermaye azaltımı esnasında kurumlar vergisine tabi tutulması gereken bir unsur olması halinde, azaltıma konu edilen tutarın tespitinde işletmeye konulan nakdi veya ayni sermaye ile sermayeye eklenen diğer unsurların toplam sermayeye oranlanması suretiyle azaltıma konu edilen tutar içerisindeki sermaye unsurları tespit edilecektir.
Başka bir deyişle Sermayenin içinde vergisiz kaynaklar, vergili kaynaklar ve zarar mahsubu birlikte varsa, azaltım sermaye bileşimi içindeki oranlara göre dağıtılır.
Örnek:
işletmenin 10.000.000 TL lik sermayesinin;
5.000.000 TL si Nakit ödenmiş sermaye, %50
4.000.000 TL si enflasyon düzeltmesi farkı, %40
1.000.000 TL si özel fonlardan oluşuyorsa %10
2.500.000 TL de geçmiş yıl zararı varsa, ve şirket de 3.500.000 TL sermaye azaltımı yapıyorsa,
2.500.000 Geçmiş yıl zararı vergisiz.
3.500.000 – 2.500.000 = 1.000.000 TL
1.000.000 x %50 = 500.000 TL Nakit sermayeden vergisiz
1.000.000 x %40 400.000 TL enflasyon düzeltmesi farkı vergili (KV)
1.000.000 x 10 = 100.000 TL özel fonlardan vergili (KV + Stopaj)
Daha önce sermayeye eklenen öz sermaye unsurlarının sermayeye eklenme tarihi itibarıyla bazılarının beş tam yıllık süreyi aşması bazılarının ise bu süreyi aşmaması söz konusu olabilmektedir. Bu durumda, sermayeye ilave edilen öz sermaye unsurlarından öncelikle sermayeye eklenme tarihi beş tam yılı geçmemiş olan unsurların sermayeden azaltıldığı kabul edilir.
————————————
Hatırlatma:
Sirkülerimiz bilgilendirme amaçlı olup belirli bir konu hakkında genel çerçevede bilgi vermek amacını taşıdığından içerikten kaynaklanan veya içeriğe ilişkin ortaya çıkan sonuçlardan dolayı herhangi bir sorumluluk iddiasında bulunulamaz.
Bu sirkümüzde yer verilen bilgiler yazının tarihi itibarıyla geçerli olup, yazı tarihinden sonra gerçekleşebilecek yasal değişiklikler, gelişecek uygulamalar ve yargı kararları ileride farklı düzenlemeleri ve değerlendirmeleri gerektirebilmektedir.
Bu nedenle konular ile ilgili karar vermeden önce profesyonel bir danışmandan görüş ve destek alınması tavsiye olunur.