Sirkü 2077 Kurumlar vergisinde beyan ve matrah

Bilindiği üzere Nisan ayı Kurumların kazançlarının tespitin yapıldığı ve kurumlar Vergisi beyannamelerinin verildiği aydır.

Kurumlar vergisine konu olacak kurum kazancı, Gelir Vergisi Kanunu’nda yer alan gelir unsurlarından oluşur. Bunlar; Ticari kazanç, Zirai kazanç, Ücret, Serbest meslek kazancı, Gayrimenkul sermaye iradı, Menkul sermaye iradı, diğer kazanç ve iratlardır.

Kurumlar vergisi mükellefi olan kurumlar şunlardır: Sermaye şirketleri, Kooperatifler, İktisadi kamu kuruluşları, Dernek veya vakıflara ait iktisadi işletmeler, İş ortaklıklarıdır.

Her mükellef vergiye tabi kazancının tamamı için bir beyanname verecektir. Mükelleflerin şubeleri, ajanlıkları, alım-satım büro ve mağazaları, imalathaneleri veyahut kendilerine doğrudan doğruya bağlı sair işyerleri için bağımsız muhasebeleri ve ayrılmış sermayeleri olsa dahi ayrı beyanname verilmesi söz konusu olmayacaktır.

Ancak, tüzel kişiliği bulunmayan iktisadi kamu kuruluşları ile dernek veya vakıflara ait tüzel kişiliği bulunmayan iktisadi işletmelerin her biri için bunların bağlı oldukları kamu tüzel kişileri ile dernek veya vakıflar tarafından ayrı beyanname verilmesi gerekecektir.

Kurumlar vergisi beyannamesi, hesap döneminin kapandığı ayı takip eden dördüncü ayın birinci gününden son günü saat 23.59 kadar mükellefin bağlı olduğu vergi dairesine verilecektir.

Kanuni merkez, vergiye tabi kurumların kuruluş kanunlarında, tüzüklerinde, ana statülerinde veya sözleşmelerinde gösterilen merkezdir. İş merkezi ise iş bakımından muamelelerin bilfiil toplandığı ve yönetildiği merkezdir.

Normal hesap dönemi; 1 Ocak – 31 Aralık olan takvim yılıdır. Bu nedenle hesap dönemi takvim yılı olan kurumlar, 2025 hesap dönemine ilişkin beyannamelerini 1 Nisan – 30 Nisan 2025 tarihleri arasında verebileceklerdir. 

 Kurum kazancının Tespiti 

Kurumlar vergisi, mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettikleri safi kurum kazancı üzerinden hesaplanır. Safî kurum kazancı, Gelir Vergisi Kanunu’nun ticarî kazanç hakkındaki hükümlerine göre tespit edilir

Kurumların elde ettikleri kazanç ve iratlar, Gelir Vergisi Kanunu’nda sayılan gelir unsurlarından hangisine girerse girsin ayrım yapılmaksızın bir bütün halinde “kurum kazancı” sayılır.

Kurum kazancı, bilanço esasında ticari kazancın tespitine ilişkin hükümlere göre belirlenir.

Dar mükellef kurumların iş yeri veya daimî temsilci vasıtasıyla elde edilen kazançlarının tespitinde, aksi belirtilmediği takdirde tam mükellef kurumlar için geçerli olan hükümler uygulanır.

Kontrol Edilen Yabancı Kurum Kazancının Tespiti

Tam mükellef gerçek kişi ve kurumların doğrudan veya dolaylı olarak ayrı ayrı ya da birlikte sermayesinin, kâr payının veya oy kullanma hakkının en az %50’sine sahip olmak suretiyle kontrol ettikleri yurt dışı iştiraklerinin kurum kazançları, dağıtılsın veya dağıtılmasın,

-İştirakin toplam gayrisafi hasılatının %25 veya fazlasının faaliyet ile orantılı sermaye, organizasyon ve eleman istihdamı suretiyle yürütülen ticarî, ziraî veya serbest meslek faaliyeti dışındaki faiz, kâr payı, kira, lisans ücreti, menkul kıymet satış geliri gibi pasif nitelikli gelirlerden oluşması,

– Yurt dışındaki iştirakin ticarî bilânço kârı üzerinden %10’dan az oranda gelir ve kurumlar vergisi benzeri toplam vergi yükü taşıması,

– Yurt dışında kurulu iştirakin ilgili yıldaki toplam gayrisafi hasılatının 100.000 TL karşılığı yabancı parayı geçmesi.

şartlarının birlikte gerçekleşmesi halinde, Türkiye’de kurumlar vergisine tâbidir

Hesaplama formülü: KEYK Kazancı=Yabancı Kurum Kazancı × Türk Kurumunun Pay Oranı

KEYK kazancı, Yabancı kurumun hesap döneminin kapandığı yılı izleyen yılın kurumlar vergisi beyannamesinde Türkiye’de kazanca eklenerek beyan edilir.

Kurum kazancından İndirilecek Giderler

Mükelleflerin ticari kazanç gibi hesaplanan kurum kazançlarının tespitinde, Gelir Vergisi Kanunu’nda sayılan giderlerin indirilmesi kabul edilir.

Ayrıca Kurumlar Vergisi Kanunu’nda sayılan aşağıdaki giderlerin indirilmesi kabul edilir:

– Menkul kıymet ihraç giderleri, Kuruluş ve örgütlenme giderleri, Genel kurul toplantıları için yapılan giderler ile birleşme, devir, bölünme, fesih ve tasfiye giderleri, Sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerde komandite ortağın kâr payı, Katılım bankalarınca katılma hesabı karşılığında ödenen kâr payları, Sigorta ve reasürans şirketlerince ayrılan teknik karşılıklar, Diğer indirimler

Kabul edilmeyen giderler 

Kurum kazancının tespiti sırasında indirilmesine izin verilmeyen giderler KVK 11 inci maddesinde sıralanmıştır.

Bunlar

a) Öz sermaye üzerinden ödenen veya hesaplanan faizler.

b) Örtülü sermaye üzerinden ödenen veya hesaplanan faiz, kur farkları ve benzeri giderler.

c) Transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü olarak dağıtılan kazançlar.

ç) Her ne şekilde ve ne isimle olursa olsun ayrılan yedek akçeler

d) Bu Kanuna göre hesaplanan kurumlar vergisi ile her türlü para cezaları, vergi cezaları, 6183 sayılı AATUH Kanun hükümlerine göre ödenen cezalar, gecikme zamları ve faizler ile Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre ödenen gecikme faizleri.

e) Kanunlarla veya kanunların verdiği yetkiye dayanılarak tespit edilen hadler saklı kalmak kaydıyla, menkul kıymetlerin itibarî değerlerinin altında ihracından doğan zararlar ile bu menkul kıymetlere ilişkin olarak ödenen komisyonlar ve benzeri her türlü giderler.

f) Kiralama yoluyla edinilen veya işletmede kayıtlı olan; yat, kotra, tekne, sürat teknesi gibi motorlu deniz taşıtları ile uçak, helikopter gibi hava taşıtlarından işletmenin esas faaliyet konusu ile ilgili olmayanların giderleri ve amortismanları.

g) Sözleşmelerde ceza şartı olarak konulan tazminatlar hariç olmak üzere kurumun kendisinin, ortaklarının, yöneticilerinin ve çalışanlarının suçlarından doğan maddî ve manevî zarar tazminat giderleri.

h) Basın yoluyla işlenen fiillerden veya radyo ve televizyon yayınlarından doğacak maddî ve manevî zararlardan dolayı ödenen tazminat giderleri.

ı) Her türlü alkol ve alkollü içkiler ile tütün ve tütün mamullerine ait ilan ve reklam giderlerinin % 50’si

i) Kredi kuruluşları, finansal kuruluşlar, finansal kiralama, faktoring ve finansman şirketleri dışında, kullanılan yabancı kaynakları öz kaynaklarını aşan işletmelerde, aşan kısma münhasır olmak üzere, yatırımın maliyetine eklenenler hariç, işletmede kullanılan yabancı kaynaklara ilişkin faiz, komisyon, vade farkı, kâr payı, kur farkı ve benzeri adlar altında yapılan gider ve maliyet unsurları toplamının %10’unu aşmamak üzere Cumhurbaşkanınca kararlaştırılan kısmı.

j) 4/5/2007 tarihli ve 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanunun ek 4’üncü maddesi kapsamında hakkında reklam yasağı uygulananlara verilen reklamların giderleri.

Kurumlar vergisi matrahına ulaşma 

Kurumlar vergisi beyan edilirken beyanname üzerinde Safi kurum kazancına başka bir deyişle kurumlar vergisine esas olacak matraha ulaşmak için KV kanunu gereği bazı ilavelerin yapılması ve birtakım istisna ve indirimlerin bilanço karından düşülmesi gerekmektedir. Bu ilave ve düşümler aşağıdaki sıralamaya tabidir.

1- Ticari Bilanço karı + (KKEG + Önceki yıl ayrılan finansman fonu) = Mali kar

2- Mali Kar – Cari, yıl zararı + Zarar olsa dahi düşülecek indirim ve istisnalar = İndirimler sonrası mali kar

3- İndirimler sonrası mali kar – Geçmiş yıl zararları istisnalardan kaynaklananlar dahil = Diğer indirimlere esas tutar

4- Diğer indirimlere esas tutar – Kar çıkması halinde indirilecek indirim ve istisnalar = Vergi Matrahı

Kurumlar vergisi oranı

– Kurumlar vergisi, kurum kazancı üzerinden 1/10/2023 tarihinden itibaren verilmesi gereken beyannamelerden başlamak üzere; Kurumların 2023 yılı ve izleyen vergilendirme dönemlerinde elde edilen kazançlarına, özel hesap dönemine tabi olan kurumların ise 2023 takvim yılında başlayan özel hesap dönemi ve izleyen vergilendirme dönemlerinde elde edilen kazançlarına uygulanmak üzere %25 oranında alınır.

1/1/2021 tarihinden, özel hesap dönemine tabi olan mükelleflerde 2021 takvim yılında başlayan özel hesap döneminin başından itibaren elde edilen kazançlara uygulanmak üzere Payları Borsa İstanbul Pay Piyasasında ilk defa işlem görmek üzere en az %20 oranında halka arz edilen kurumların (bankalar, finansal kiralama şirketleri, faktoring şirketleri, finansman şirketleri, ödeme ve elektronik para kuruluşları, yetkili döviz müesseseleri, varlık yönetim şirketleri, sermaye piyasası kurumları ile sigorta ve reasürans şirketleri ve emeklilik şirketleri hariç) paylarının ilk defa halka arz edildiği hesap döneminden başlamak üzere beş hesap dönemine ait kurum kazançlarına kurumlar vergisi oranı 2 puan indirimli olarak uygulanır.

1/10/2023 tarihinden itibaren verilmesi gereken beyannamelerden başlamak üzere; kurumların 2023 yılı ve izleyen vergilendirme dönemlerinde elde edilen kazançlarına, özel hesap dönemine tabi olan kurumların ise 2023 takvim yılında başlayan özel hesap dönemi ve izleyen vergilendirme dönemlerinde elde edilen kazançlarına uygulanmak üzere5 puan indirimli uygulanır. 1/1/2023 tarihinden itibaren elde edilen gelirler ve kazançlara uygulanmak üzereAracılı ihracat sözleşmesine dayanarak imalatçı veya tedarikçi kurumların, dış ticaret sermaye şirketleri veya sektörel dış ticaret şirketleri üzerinden gerçekleştirdikleri ihracat faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlarına da bu indirim uygulanır.

2023 takvim yılında başlayan özel hesap dönemi ve izleyen vergilendirme dönemlerinde elde edilen kazançlarına uygulanmak üzereSanayi sicil belgesini haiz ve fiilen üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların münhasıran üretim faaliyetinden elde ettikleri kazançlarına kurumlar vergisi oranı 1 puan indirimli uygulanır. Bu kazançların ihracata isabet eden kısmı için yedinci fıkra hükmüne göre indirimden faydalananlara bu fıkra kapsamında ayrıca indirim uygulanmaz.

Kurumlar vergisi oranı aşağıda tablo halinde gösterilmiştir.

Kurumlar Vergisi Mükellefleri	Oran
Aşağıda sayılan kurumlar dışında kalan kurumlar vergisi mükellefleri için	%25
Bankalar, 6361 sayılı Kanun kapsamındaki şirketler, elektronik ödeme ve para kuruluşları, yetkili döviz müesseseleri, varlık yönetim şirketleri, sermaye piyasası kurumları ile sigorta ve reasürans şirketleri ve emeklilik şirketleri, Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanuna göre yap-işlet-devret modeli çerçevesinde gerçekleştirilen projeler ile 21/2/2013 tarihli ve 6428 sayılı Sağlık Bakanlığınca Kamu Özel İş Birliği Modeli ile Tesis Yaptırılması, Yenilenmesi ve Hizmet Alınması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun hükümlerine göre kamu özel iş birliği modeli çerçevesinde yürütülen projelerde sözleşmenin tarafı olarak faaliyette bulunan şirketler için	%30
Payları Borsa İstanbul Pay Piyasasında ilk defa işlem görmek üzere  en az %20 oranında halka arz edilen kurumlar için	%23
İhracat yapan kurumlar ve aracılı ihracat sözleşmesine dayanarak imalatçı veya tedarikçi kurumların, dış ticaret sermaye şirketleri veya sektörel dış ticaret şirketleri üzerinden gerçekleştirdikleri ihracat faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlar için	%20
Sanayi sicil belgesine haiz ve fiilen üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumlar için	%24
Payları Borsa İstanbul Pay Piyasasında ilk defa işlem görmek üzere en az %20 oranında halka arz edilen ve ihracat yapan kurumlar için	%18
Payları Borsa İstanbul Pay Piyasasında ilk defa işlem görmek üzere  en az %20 oranında halka arz edilen ve sanayi sicil belgesine haiz ve fiilen üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumlar için	%22

2025 Kurumlar Vergisi hesaplamasında Zarar olsa dahi kurum kazancından düşülecek istisna ve indirimler

1. İştirak Kazançları (K.V.K. Mad. 5/1-a-1-2) – Tam mükellef kurumlardan
2. İştirak Kazançları (K.V.K. Mad. 5/1-a-3) – GSYF ve Girişim Sermayesi Yatırım Ortaklıkları
3. İştirak Kazançları (K.V.K. Mad. 5/1-a-4) – Diğer fonlardan
4. İştirak Kazançları (K.V.K. Mad. 5/1-a-5) – Katılma payı değer artış kazançları
5. İştirak Kazançları İstisnası (K.V.K. Mad. 5/1-a) – K.V.K. Mad. 12’den kaynaklanan
6. İştirak Kazançları İstisnası (K.V.K. Mad. 5/1-a) – K.V.K. Mad. 13’ten kaynaklanan
7. Yurt Dışı İştirak Kazançları (K.V.K. Mad. 5/1-b)
8. Yurt Dışı İştirak Kazançları (K.V.K. Mad. 5/1-b) – %50 istisna
9. Tam Mükellef Anonim Şirketlerin Yurt Dışı İştirak Hisseleri Satış Kazancı (K.V.K. Mad. 5/1-c)
10. Emisyon Primi Kazancı (K.V.K. Mad. 5/1-ç)
11. Yatırım Fonu ve Ortaklığı Portföy İşletmeciliği Kazancı (K.V.K. Mad. 5/1-d)
12. Taşınmaz Satış Kazancı İstisnası (K.V.K. Mad. 5/1-e)
13. İştirak Hissesi Satış Kazancı İstisnası (K.V.K. Mad. 5/1-e)
14. Kurucu Senetleri ve İntifa Senetleri Satış Kazancı İstisnası (K.V.K. Mad. 5/1-e)
15. Banka ve Finans Kurumlarının Borçlularından Aldıkları Değerlerin Satış Kazancı (K.V.K. Mad. 5/1-f)
16. Yurt Dışı Şube Kazançları (K.V.K. Mad. 5/1-g)
17. Yurt Dışı İnşaat, Onarım, Montaj ve Teknik Hizmet Kazançları (K.V.K. Mad. 5/1-h)
18. Eğitim, Kültür ve Rehabilitasyon Merkezleri Kazançları (K.V.K. Mad. 5/1-ı)

Sat-Kirala-Geri Al İşlemleri

19. Taşınırlar için kazanç istisnası (K.V.K. Mad. 5/1-j)
20. Taşınmazlar için kazanç istisnası (K.V.K. Mad. 5/1-j)
21. Diğer varlıklar için kazanç istisnası (K.V.K. Mad. 5/1-j)

Kira Sertifikası İşlemleri

22. Taşınırlar için kazanç istisnası (K.V.K. Mad. 5/1-k)
23. Taşınmazlar için kazanç istisnası (K.V.K. Mad. 5/1-k)
24. Diğer varlıklar için kazanç istisnası (K.V.K. Mad. 5/1-k)
25. Serbest Bölgelerde Elde Edilen Kazançlar
26. Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde Elde Edilen Kazançlar
27. Teknoloji Geliştirme Bölgeleri – Yönetici Şirket Kazançları
28. Türk Uluslararası Gemi Siciline Kayıtlı Gemilerin İşletilmesi ve Devri Kazançları
29. Yabancı Fon Kazançlarının Vergilendirilmesinde Yönetici Şirket İstisnası (K.V.K. Mad. 5/A)
30. Sınai Mülkiyet Hakları İstisnası (K.V.K. Mad. 5/B)
31. Lisanslı Depoculuk Kanunu Ürün Senedi Kazanç İstisnası

Geçici Madde İstisnaları

32. KVK Geçici Madde 14/1-a – Değerleme kazancı istisnası
33. KVK Geçici Madde 14/1-b – Kur farkı kazancı istisnası
34. KVK Geçici Madde 14/1-b – Dönem sonu kar payı ve faiz istisnası
35. KVK Geçici Madde 14/1-b – Vade sonunda oluşan kar payı ve faiz istisnası
36. KVK Geçici Madde 14/1-b – Diğer kazanç istisnası
37. KVK Geçici Madde 14/2 – Kur farkı kazancı istisnası
38. KVK Geçici Madde 14/2 – Dönem sonu kar payı ve faiz istisnası
39. KVK Geçici Madde 14/2 – Vade sonu kar payı ve faiz istisnası
40. KVK Geçici Madde 14/2 – Diğer kazanç istisnası
41. KVK Geçici Madde 14/3 – Kur korumalı hesap dönüşüm kazancı istisnası
42. KVK Geçici Madde 14/3 – Dönem sonu kar payı ve faiz istisnası
43. KVK Geçici Madde 14/3 – Vade sonu kar payı ve faiz istisnası
44. KVK Geçici Madde 14/3 – Diğer kazanç istisnası
45. KVK Geçici Madde 14/4 – Dönem sonu kar payı ve faiz istisnası
46. KVK Geçici Madde 14/4 – Vade sonu kar payı ve faiz istisnası
47. KVK Geçici Madde 14/4 – Diğer kazanç istisnası
48. ÇVÖA kapsamında istisna olarak beyan edilen iştirak kazançları.

2025 Kurumlar Vergisi hesaplamasında kar çıkması halinde kurum kazancından düşülecek istisna ve indirimler

1	Risturunlar	KVK Mad. 5/1-i
2	Ar-Ge İndirimi	KVK Mad. 10/1-a
3	Ar-Ge İndirimi	5746 Sayılı Kanun Mad. 3
4	Ar-Ge İndirimi	5746 Sayılı Kanun Mad. 3/A
5	Tasarım İndirimi	5746 Sayılı Kanun Mad. 3
6	Sponsorluk Harcamaları	KVK Mad. 10/1-b (Profesyonel spor)
7	Sponsorluk Harcamaları	KVK Mad. 10/1-b (Amatör spor)
8	Bağış ve Yardımlar	KVK Mad. 10/1-c
9	Aile ve Gençlik Fonuna Bağış	7474 Sayılı Kanun Mad. 6
10	Afet Yeniden İmar Fonuna Bağış	7441 Sayılı Kanun Mad. 7
11	Uludağ Alan Başkanlığına Bağış	7432 Sayılı Kanun Mad. 8
12	Eğitim Kurumlarına Bağış	222 Sayılı İlköğretim Kanunu
13	TÜBİTAK Bağışları	278 Sayılı Kanun
14	Yükseköğretim Kurumlarına Bağış	2547 Sayılı Kanun
15	Sosyal Hizmetler Kurumu Bağışları	2828 Sayılı Kanun
16	Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Kurumu	2876 Sayılı Kanun
17	Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma	3294 Sayılı Kanun
18	Türk Silahlı Kuvvetleri Güçlendirme Vakfı	3388 Sayılı Kanun
19	Terörle Mücadele Bağışları	3713 Sayılı Kanun
20	Milli Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü	4122 Sayılı Kanun
21	Türk Silahlı Kuvvetleri Elele Vakfı	5443 Sayılı Kanun
22	Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı	6569 Sayılı Kanun
23	Çanakkale Savaşları Gelibolu Alanı	6546 Sayılı Kanun
24	Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu	7034 Sayılı Kanun
25	Antalya Diplomasi Forumu Vakfı	7430 Sayılı Kanun
26	Türk Arkeoloji ve Kültürel Miras Vakfı	7439 Sayılı Kanun
27	Dışişleri Teşkilatı Güçlendirme Vakfı	7512 Sayılı Kanun
28	Eğitim ve Sağlık Tesisi Bağışları	KVK Mad. 10/1-ç
29	İbadethane ve Din Tesisleri	KVK Mad. 10/1-ç
30	Kültür ve Turizm Amaçlı Bağışlar	KVK Mad. 10/1-d
31	Cumhurbaşkanlığı Yardım Kampanyaları	KVK Mad. 10/1-e
32	Türkiye Kızılay Derneği	KVK Mad. 10/1-f
33	Türkiye Yeşilay Cemiyeti	KVK Mad. 10/1-f
34	Bireysel Katılım Yatırımcısı Fonu	KVK Mad. 10/1-g
35	Sağlık Hizmetleri İndirimi	KVK Mad. 10/1-ğ
36	Eğitim Hizmetleri İndirimi	KVK Mad. 10/1-ğ
37	Diğer Hizmetler İndirimi	KVK Mad. 10/1-ğ
38	Korumalı İşyeri İndirimi	KVK Mad. 10/1-h
39	Kapadokya Alan Başkanlığı Bağışları	Özel Kanun
40	Yatırım İndirimi	GV Geçici 61
41	Nakdi Sermaye Artışı Faiz İndirimi	KVK Mad. 10/1-ı
42	İstanbul Finans Merkezi İndirimi	KVK Mad. 10/1-i
43	Teknoloji Geliştirme Sermaye Desteği	5746 Sayılı Kanun Mad. 3/5
44	Teknokent Sermaye Desteği	4691 Sayılı Kanun Geçici Madde 4
45	Diğer İndirimler	–

——————————-

Hatırlatma:

Sirkülerimiz bilgilendirme amaçlı olup belirli bir konu hakkında genel çerçevede bilgi vermek amacını taşıdığından içerikten kaynaklanan veya içeriğe ilişkin ortaya çıkan sonuçlardan dolayı herhangi bir sorumluluk iddiasında bulunulamaz.

Bu sirkümüzde yer verilen bilgiler yazının tarihi itibarıyla geçerli olup, yazı tarihinden sonra gerçekleşebilecek yasal değişiklikler, gelişecek uygulamalar ve yargı kararları ileride farklı düzenlemeleri ve değerlendirmeleri gerektirebilmektedir.

Bu nedenle konular ile ilgili karar vermeden önce profesyonel bir danışmandan görüş ve destek alınması tavsiye olunur.