Sirkü 2052 Gelir ve Kurumlar Vergisinde yararlanılması YMM Raporuna bağlı İstisna ve indirimler

30 Aralık 2025 tarih ve 33123 sayılı resmi gazetede yayımlanan 49 sıra nolu SMMM ve YMM kanunu genel tebliği ile

Gelir Vergisi ve Kurumlar Vergisi Kanununda yer alan istisna, indirim ve uygulamalardan yararlanılması ile yerel ve küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisi uygulamasına ilişkin işlemlerinin yeminli mali müşavirlerce düzenlenmiş tasdik raporu ibraz şartına bağlanmasına ilişkin usul ve esaslar belirlendi.

Gelir Vergisi İstisna, İndirim ve Uygulamalarına İlişkin Tasdik

Gelir vergisi mükelleflerinin, 193 sayılı Kanun ve ilgili diğer mevzuat kapsamında gelir vergisi beyannamelerinde yer verilen istisna, indirim ve uygulamalara ilişkin aşağıdaki işlemlerini, yeminli mali müşavirlere tasdik ettirmeleri zorunluluğu getirilmiştir.

Mükelleflerin, istisna, indirim ve uygulama yoluyla vergi dışı tutulan işlemlerinin ilgili mevzuat hükümlerine uygun olduğu, yeminli mali müşavirler tarafından düzenlenen gelir vergisi istisna, indirim ve uygulama tasdik raporları ile tasdik edilecektir.

Gelir vergisi istisna, indirim ve uygulama tasdik raporlarında bulunması gereken asgari bilgiler

(1) Yeminli mali müşavirlerce düzenlenecek gelir vergisi istisna, indirim ve uygulama tasdik raporlarının, mükelleflerin ilgili dönem beyannamesine ilişkin bilgileri de içermesi kaydıyla aşağıdaki hususları ihtiva etmesi gerekir:

a) Yasal defterlerin tasdikine ilişkin bilgiler; defter kayıtlarına dayanak teşkil eden belgelerin ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak düzenlenip düzenlenmediği ve gerçek durumu yansıtıp yansıtmadığı.

b) İstisna, indirim ve uygulamalara ilişkin mevzuat ile mükelleflerin bu hususlardan yararlanacak şartları sağlayıp sağlamadığı ve ana sözleşmesindeki buna ilişkin bilgiler ile söz konusu indirim ve istisnalara yönelik hesaplamaların doğru beyan edilip edilmediği.

c) İstisna, indirim ve uygulamalara konu olan hasılat veya kazançların ilgili mevzuatın öngördüğü biçimde ve sürede elde edilip edilmediği.

ç) Söz konusu harcama, maliyet, hasılat ve kazançların gerçek tutarlarının ilgili mevzuatın öngördüğü biçimde belgelendirilip belgelendirilmediği, doğru olarak tespit edilip edilmediği, gerektiği hallerde istisna, indirim ve uygulamalardan yararlanacaklara verilecek payların dikkate alınıp alınmadığı.

d) 193 sayılı Kanun, gelir vergisi genel tebliğleri ve ilgili diğer mevzuat hükümlerine uyulup uyulmadığı.

(2) Birinci fıkra kapsamında yapılan tespitler, konuları itibarıyla raporlarda ayrı ayrı yer alır. Tasdik raporlarında ayrı başlıklar halinde istisna, indirim ve uygulamalar itibarıyla mükelleflerin yararlanacağı vergi dışı bırakılan tutarların hesaplanma şekline açık bir biçimde yer verilir.

(3) Gelir vergisi istisna, indirim ve uygulama tasdik raporları, Ek-1’i oluşturan rapor kapağı ve Ek-2’yi oluşturan rapor dispozisyonunda yer alan hususlara uygun olarak hazırlanır. Rapor içeriği itibarıyla rapor dispozisyonunda yer alan hususlar ayrı ayrı belirtilir. Bu Tebliğde (rapor dispozisyonu dâhil) sözü edilen konular, mükellefin kayıt ve belge tarih ile numaraları da belirtilmek suretiyle açıklanır. Gerekli tespitler ve inceleme kanıtları raporun eklerini oluşturur.

(4) Gelir vergisi istisna, indirim ve uygulama tasdik raporlarının “Sonuç” bölümünde, bu Tebliğde belirtilen konuların incelenip incelenmediği, fiili durum ile muhasebe kayıtlarının uygun olup olmadığı, istisna, indirim ve uygulama yoluyla vergi dışı tutulan işlemlerin ilgili mevzuata uygun olup olmadığı hususlarına yer verilerek istisna, indirim ve uygulama hükümlerinden yararlandırılacak tutarlar konuları itibarıyla ayrı ayrı belirtilir.

(5) Yeminli mali müşavirler, birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarda belirtilen hususlarla ilgili olarak yapacakları incelemelerde, Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları ve Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmeliğin kanıt toplama ve denetim teknikleri ile ilgili hükümlerine uymakla yükümlüdür.

Kurumlar Vergisi İstisna, İndirim ve Uygulamalarına İlişkin Tasdik

MADDE 8- (1) Kurumlar vergisi mükelleflerinin, 5520 sayılı Kanun ve diğer mevzuat kapsamında kurumlar vergisi beyannamelerinde yer verilen istisna, indirim ve uygulamalara ilişkin aşağıdaki işlemlerini, yeminli mali müşavirlere tasdik ettirmeleri zorunluluğu getirilmiştir.

Mükelleflerin, istisna, indirim ve uygulama yoluyla vergi dışı tutulan işlemlerinin ilgili mevzuat hükümlerine uygun olduğu, yeminli mali müşavirler tarafından düzenlenen kurumlar vergisi istisna, indirim ve uygulama tasdik raporları ile tasdik edilecektir.

Kurumlar vergisi istisna, indirim ve uygulama tasdik raporlarında bulunması gereken asgari bilgiler

1) Yeminli mali müşavirlerce düzenlenecek kurumlar vergisi istisna, indirim ve uygulama tasdik raporlarının, mükelleflerin ilgili dönem beyannamesine ilişkin bilgileri de içermesi kaydıyla aşağıdaki hususları ihtiva etmesi gerekir:

a) Yasal defterlerin tasdikine ilişkin bilgiler; defter kayıtlarına dayanak teşkil eden belgelerin ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak düzenlenip düzenlenmediği ve gerçek durumu yansıtıp yansıtmadığı.

b) İstisna, indirim ve uygulamalara ilişkin mevzuat ile mükelleflerin bu hususlardan yararlanacak şartları sağlayıp sağlamadığı ve ana sözleşmesindeki buna ilişkin bilgiler ile söz konusu indirim ve istisnalara yönelik hesaplamaların doğru beyan edilip edilmediği.

c) İstisna, indirim ve uygulamalara konu olan hasılat veya kazançların ilgili mevzuatın öngördüğü biçimde ve sürede elde edilip edilmediği.

ç) Söz konusu harcama, maliyet, hasılat ve kazançların gerçek tutarlarının ilgili mevzuatın öngördüğü biçimde belgelendirilip belgelendirilmediği, doğru olarak tespit edilip edilmediği, gerektiği hallerde istisna, indirim ve uygulamalardan yararlanacaklara verilecek payların dikkate alınıp alınmadığı.

d) 5520 sayılı Kanun, 3/4/2007 tarihli ve 26482 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kurumlar Vergisi Kanunu Genel Tebliği (Seri No:1) ve ilgili diğer mevzuat hükümlerine uyulup uyulmadığı.

(2) Birinci fıkra kapsamında yapılan tespitler, konuları itibarıyla raporlarda ayrı ayrı yer alır. Tasdik raporlarında ayrı başlıklar halinde istisna, indirim ve uygulamalar itibarıyla mükelleflerin yararlanacağı vergi dışı bırakılan tutarların hesaplanma şekline açık bir biçimde yer verilir.

(3) Kurumlar vergisi istisna, indirim ve uygulama tasdik raporları, Ek-1’i oluşturan rapor kapağı ve Ek-2’yi oluşturan rapor dispozisyonunda yer alan hususlara uygun olarak hazırlanır. Rapor içeriği itibarıyla rapor dispozisyonunda yer alan hususlar ayrı ayrı belirtilir. Bu Tebliğde (Rapor dispozisyonu dâhil) sözü edilen konular,

mükellefin kayıt ve belge tarih ile numaraları da belirtilmek suretiyle açıklanır. Gerekli tespitler ve inceleme kanıtları raporun eklerini oluşturur.

(4) Kurumlar vergisi istisna, indirim ve uygulama tasdik raporlarının “Sonuç” bölümünde, bu Tebliğde belirtilen konuların incelenip incelenmediği, fiili durum ile muhasebe kayıtlarının uygun olup olmadığı, istisna, indirim ve uygulama yoluyla vergi dışı tutulan işlemlerin ilgili mevzuata uygun olup olmadığı hususlarına yer verilerek istisna, indirim ve uygulama hükümlerinden yararlandırılacak tutarlar konuları itibarıyla ayrı ayrı belirtilir.

(5) Yeminli mali müşavirler, birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarda belirtilen hususlarla ilgili olarak yapacakları incelemelerde, Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları ve Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmeliğin kanıt toplama ve denetim teknikleri ile ilgili hükümlerine uymakla yükümlüdür.

Tasdik sözleşmesi

Tebliğ uyarınca tasdiki zorunlu işlemlere ilişkin düzenlenecek tasdik sözleşmesinin “Tasdik konusu” bölümüne, “Gelir/Kurumlar vergisi istisna, indirim ve uygulama tasdik sözleşmesi” yazılır.

Yeminli mali müşavirlerin müteselsil sorumluluğu

(1) Yeminli mali müşavirler, bu Tebliğde belirtilen hususların doğruluğunu araştırarak bunlara ilişkin defter kayıtlarının usulüne uygun olarak yapılıp yapılmadığını, belgelerin geçerli olup olmadığını, usulüne uygun düzenlenip düzenlenmediğini, kayıt nizamı ve muhasebe ilkelerine göre kaydedilip edilmediğini tespit etmek zorundadır.

(2) Yeminli mali müşavirin yapmış olduğu incelemenin amacı, istisna, indirim ve uygulamaların ilgili mevzuat hükümlerine uygunluğu ile bu konu ile sınırlı olmak üzere vergi matrahını oluşturan unsurların doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamaktır. Bu nedenle yeminli mali müşavirler, gerçek durumu tespit etmek için her türlü belgeden yararlanmak ve her türlü inceleme tekniklerini kullanmak zorundadır.

(3) Bu yükümlülüğün yerine getirilebilmesinde aşağıdaki hususlara dikkat edilir:

a) Mal ve hizmet hareketlerinin belgeleri ile nakit hareketlerinin belgeleri, borç-alacak ilişkileri irdelenerek birbirlerini doğrulayıp doğrulamadıkları araştırılır.

b) İmalatçılarda, malın miktarı yönünden kapasite raporu ve sarf edilen ham ve yardımcı maddeler ile ambalaj malzemeleri ve uygun görülen diğer veriler de kullanılarak üretim, analitik inceleme yöntemleriyle test edilir.

c) Fatura bilgileri, gümrük çıkış beyannamelerinde ve bedelin döviz olarak Türkiye’ye getirildiğine ilişkin belgede yer alan bilgilerle mukayese edilir, miktar ve fiyat yönünden olabilecek muhtemel uyumsuzluklar tespit edilir.

ç) İşin niteliği ile işletmenin türüne göre, istisna, indirim ve uygulamaya dayanak olan belgelerin, sahte ve muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı olup olmadığı araştırılır, şüphelenilen durumlarda ilgililerin mükellefiyet durumlarına ilişkin olarak, vergi dairelerinden ve diğer kamu idarelerinden bilgi alınarak gerekli araştırma yapılır.

d) Belgelerin hukuki geçerliliği ve gerçek durumu yansıttığı tespit edildikten sonra, ilgili mevzuat hükümlerine uygunluğu sağlanarak istisna, indirim ve uygulama yoluyla vergi dışı tutulan işlemler tasdik edilir.

(4) Gelir/kurumlar vergisi istisna, indirim ve uygulama tasdik raporunu düzenleyen yeminli mali müşavirler, tasdik kapsamı ile sınırlı olmak üzere tasdikin doğruluğundan sorumludurlar.

(5) Yeminli mali müşavirler, yaptıkları tasdikin doğru olmaması halinde ziyaa uğratılan vergilerden, kesilecek cezalardan ve hesaplanacak gecikme faizlerinden, tasdik kapsamı ile sınırlı olmak üzere mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludurlar.

Tasdik raporu kapsamındaki işlemlerin tasdik ettirilmemesinin sonuçları

(1) Gelir/kurumlar vergisi istisna, indirim ve uygulama tasdik raporunun zamanında ibraz edilmemesi halinde, mükellefe 213 sayılı Kanunun mükerrer 227 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca mühlet verilir. Tasdik raporunun bu süre içerisinde de ibraz edilmemesi halinde mükellef tasdike konu haktan yararlanamaz.

(2) Gelir/kurumlar vergisi istisna, indirim ve uygulama tasdik raporunun zamanında ibraz edilmemesi halinde ayrıca, 213 sayılı Kanunda belirtilen özel usulsüzlük cezasına yönelik hüküm tatbik edilir.

—————————————-

Hatırlatma:

Sirkülerimiz bilgilendirme amaçlı olup belirli bir konu hakkında genel çerçevede bilgi vermek amacını taşıdığından içerikten kaynaklanan veya içeriğe ilişkin ortaya çıkan sonuçlardan dolayı herhangi bir sorumluluk iddiasında bulunulamaz.

Bu sirkümüzde yer verilen bilgiler yazının tarihi itibarıyla geçerli olup, yazı tarihinden sonra gerçekleşebilecek yasal değişiklikler, gelişecek uygulamalar ve yargı kararları ileride farklı düzenlemeleri ve değerlendirmeleri gerektirebilmektedir.

Bu nedenle konular ile ilgili karar vermeden önce profesyonel bir danışmandan görüş ve destek alınması tavsiye olunur.